Tak się wciąż skarży i zżyma, I biada poczciwa dusza, Aż przywdział ubiór pielgrzyma I w drogę po nocy rusza. Śród nocy - ciemno troszeczkę, Więc w błocie kosturem grzebie; Zapalił łojową świeczkę I pilnie patrzy przed siebie.

Nie było pokusy próżnej, Każdy się godził z swym stanem: Kto żebrak, ten żył z jałmużny, A pan - ten zawsze był panem. Nauki zgubnego jadu Nikt w dusze ludzkie nie szczepił, Zepsucia nie było śladu, Najwyżej - wioskę kto przepił.

Podatków nie gniotło brzemię, A pan spokojnie sprzedawał, Jeśli nie całą swą ziemię, Przynajmniej dobry jej kawał. Moralność kwitła na dole... I niższa narodu warstwa Kornie znosiła niedolę, Szukając w modłach lekarstwa.

Znikąd nie widać pociechy, Więc przepowiada narodom, Za wszystkie tych czasów grzechy, Los straszny biblijnych Sodom. Dawniej to wspomnieć aż miło Nic nie kosztował nas najem, Wszystko się samo robiło I życie było, ach, rajem

Ze światem, który w ciemność już zachodzi Wraz z cała tęczą idealnych snów, Prawdziwa mądrość niechaj was pogodzi, I wasze gwiazdy, o zdobywcy młodzi, W ciemności pogasną znów!

Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy, Choć macie sami doskonalsze wznieść; Na nich się jeszcze święty ogień żarzy I miłość ludzka stoi tam na straży, I wy winniście im cześć!

Choć otrząśniecie kwiaty barwnych mitów, Choć rozproszycie legendowy mrok, Choć mgle urojeń zedrzecie z błękitów, Ludziom niebiańskich nie zbraknie zachwytów, Lecz dalej sięgnie ich wzrok.

Lecz kiedy schyla się z trwogą Do słodkiej mary, Pod nogą Byłyż to czary? Nie widać przed nią nikogo! A tylko przechodzi drogą Młynarczyk stary. Widocznie w owej godzinie Coś się jej śniło Przy młynie; Skądby wziąć było Rycerzy w wodnej kotlinie? A może w pięknej dziewczynie Serce nie biło?

On szepcze miłośnie do niej Z kraju piękności, Barw, woni, Z kraju młodości, Z wieczystej błękitnej toni Przybywam z wieńcem na skroni Pragnę miłości! Jeśli masz serca choć tyle, Żeby pierś biała Na chwilę Uczuciem drżała... Porzucę skrzydła motyle I pozostanę tu w pyle Ludzkiego ciała.

Coś się zdawało dziewczynie, Coś się zdawało! Przy młynie Godzinę całą Patrzała, jak woda płynie, Jak pod nią w wodnej kotlinie Coś się pluskało! Zdawało jej się, że w wodzie Widzi tęczowy Na spodzie Gmach kryształowy, A przed nim w świetnym pochodzie W zaczarowanym ogrodzie Królewskie łowy.

Huczy woda po kamieniach, A na głębi cicho płynie -Nie sądź ludzi po zachceniach, Ale prawdy szukaj w czynie. Kto prawdziwie czuć niezdolny, Ten się szumem słowa pieści -Potok głośny a swawolny Mało wody w sobie mieści. Lecz spokojnej cisza toni Zwykle wielką głąb zwiastuje -Na wiatr uczuć swych nie trwoni, Kto głęboko w duszy czuje!

"Nie trzeba ci było, o mój chłopcze młody, Puszczać się tak łatwo na wezbrane wody. Nie trzeba ci było z domu się wydzierać, Nie musiałbyś teraz z tęsknoty umierać. Rzeczka będzie rzeczką i wciąż będzie płynąć -Wstecz nie wróci woda, musisz marnie ginąć! A twojej mogiły nie obleją łzami, Tylko nad nią burze będą wyć nocami!"